Гарын авлага

ТӨРИЙН ЦАХИМ ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ** ЗОХИЦУУЛАЛТЫН ГАЗАР**

ТӨРИЙН БАЙГУУЛЛАГААС НЭЭЛТТЭЙ ӨГӨГДЛИЙГ ХЭРХЭН БИЙ БОЛГОХ ГАРЫН АВЛАГА

Улаанбаатар 2026 он

ӨМНӨХ ҮГ

Төрийн байгууллага хуулиар хүлээсэн чиг үүрэг болон өдөр тутмын үйл ажиллагааныхаа хүрээнд улс орны хүн ам, нутаг дэвсгэр, эдийн засаг, нийгмийн харилцааг хамарсан өргөн хүрээнд хамгийн том өгөгдөл бүтээгч юм.

Мөн төрийн байгууллагаас өгөгдлийг нээлттэй байршуулснаар засаглалын ил тод байдал, хариуцлага нэмэгдэж, төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагууд нээлттэй өгөгдлийг ашиглан судалгаа, шинжилгээ хийх, бизнесийн үйл ажиллагаагаа сайжруулах боломж бүрдүүлэх чухал ач холбогдолтой.

Энэхүү гарын авлага нь төрийн байгууллагууд нээлттэй өгөгдлийг холбогдох хууль, журмын дагуу бий болгох, нийтлэх, ашиглах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг болох практик чиглэл, арга зүй, зөвлөмж өгөх зорилготой хялбаршуулсан гарын авлага юм.

АГУУЛГА

Товчилсон үгийн тайлбар товъёог

Нэр томъёоны тайлбар

БҮЛЭГ 1. Үндэслэл

1.1 Үндэслэл 1.2 Нээлттэй өгөгдлийн өнөөгийн нөхцөл байдал болон цаашид

БҮЛЭГ 2. Нээлттэй өгөгдлийн мэдлэг ойлголт

2.1. Төрийн байгууллага дахь нээлттэй өгөгдөл гэж юу вэ?

2.2.Нээлттэй мэдээлэл, нээлттэй өгөгдлийн ялгаа нь юу вэ?

2.3. Төрийн байгууллага нээлттэй өгөгдлийг бий болгоход баримтлах зарчим

**БҮЛЭГ 3. Төрийн байгууллагаас нээлттэй өгөгдлийг бий болгох **

3.1 Төрийн байгууллагаас нээлттэй өгөгдлийг бий болгох жишиг алхмууд

Ашигласан материал **Хавсралт **

Товчилсон үгийн тайлбар, товъёог

НМИТБТХууль

Нийтийн мэдээллийн ил тод байдлын тухай хууль

Журам

Монгол Улсын Засгийн газрын 2022 оны 200 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан “Мэдээлэл хариуцагч байгууллагаас нээлттэй өгөгдлийг бий болгох, нийтлэх журам”

ЦХИХХЯ

Цахим хөгжил инновац, харилцаа холбооны яам

ТЦҮЗГ

Төрийн цахим үйлчилгээний зохицуулалтын газар

НМДБНӨГ

Нийтийн мэдээллийн дэд бүтэц, нээлттэй өгөгдлийн газар

МХБ

Мэдээлэл хариуцагч байгууллага

Нэр томъёоны тайлбар

Өгөгдөл (Data)

Аливаа үйл явдал, баримтыг илэрхийлсэн, тодорхой бүтэцтэй бичвэр эсвэл тоон утгын цуглуулгыг хэлнэ.

Нээлттэй өгөгдөл (Opendata)

Нээлттэй өгөгдөл гэж хэн ч чөлөөтэй ашиглаж, ямар ч зорилгоор хэрэглэж, дахин түгээж болдог, нээлттэй байдлыг баталгаажуулсан лицензтэй өгөгдлийг хэлнэ.

Нээлттэй мэдээлэл

Тодорхой холбоо, хамааралтай өгөгдлийн цуглуулгыг хэлнэ.

Машин унших боломжтой формат

Мета өгөгдөл нь өгөгдлийн тухай тодорхойлолт буюу өгөгдлийн тухай өгөгдөл юм.

API холболт

Холбоост нээлттэй өгөгдөл нь нэг өгөгдлийн элементээс өөр өгөгдлийн элемент рүү шууд хандах боломж олгосон холбоосыг зааж өгсөн өгөгдөл юм.

Нээлттэй эхийн лиценз “Creative commons” (CC)

Ашиглах нөхцөл, шаардлагыг тодорхойлсон.

Мета өгөгдөл

“Өгөгдлийн тухай өгөгдөл” юм. Өөрөөр хэлбэл, тухайн өгөгдлийн багц юуны тухай, хэн гаргасан, хэзээ шинэчилсэн, ямар нөхцөлтэй ашиглах зэргийг тайлбарладаг.

Өгөгдлийн толь (data dictionary)

Тухайн өгөгдлийн багцад (dataset) орсон багана (талбар) бүрийн утга, бүтэц, формат, кодчилол, тайлбарыг нарийвчлан тодорхойлсон баримт бичиг.

Өгөгдлийн бүрдэл (data set)

Өгөгдөл үүсгэх, ашиглахтай холбоотой баримт бичиг, тайлбар материалууд

Агуулга​

Агуулга